کــــــابل زمیـــــن


 

مه قربان چشمک زدنای تو یار جان

به قصر پادشاهی هس جای تو یار جان

 کلاه قره قل زیب سیاست هانباشد 

 کجاس همو کلای امریکای تو یار جان

تو نازنین چشمک نپرانده ، شادزی !

======================

الا يار جان که چشمک مي پراني
سياست مي کني و کارداني
مه قربان همو چشمک زدن ها
بشر را با حقوقش مي دواني

 

               موزيـــم  ملی افغانستــان

موزیم  ملی افغانستان یکی از غنی ترین موزیم ها در سطح منطقه بشمار میرفت که این  کانون بزرگ فرهنگی توانست درطول ادوار مختلف هزاران اثر باستانی  را حفظ وآنرا بصورت قسمی به نمایش بگذارد. این کانون  با عظمت در سال 1919 م درتعمیر باغ بالا گشایش یافت و آثاریکه  جمع آوری شده  بود  مشتمل بود بر  مجموعه های تاریخی – اسلحه باب – البسهء زر دوزی خامکدوزی – علم های جهاد – نسخ خطی وغیره .

درسال 1925 – م  این مجموعه به قصرکوتی باغچه ( ارگ)  انتقال یافت ، قصر کوتی باغچه نسبت ضیقی جای جوابگوی نیازمندی های موزیم نبوده بار دیگر این مجموعه ها درسال 1931 م به تعمیر موجوده واقع دارالامان منتقل گردید .

ازآنجائیکه حفریات غیر قانونی در ساحات باستانی کشور انجام میگرفت قاچاقچیان دزدانه اثار گرانبهای باستانی را بخارج کشور انتقال میکردند  که این پروسه تا سال 1919 م ( ختم جنگ جهانی اول ) ادامه داشت . ولی خوشبختانه درسال 1922 م دولت آنوقت  نخستین بار در بخش حفریات علمی قرار دادی بین دولتین افغانستان  وفرانسه عقد  نمود که به این ترتیب باساس کاوشهای قانونی مطابق  به قرار داد در تعداد گنجینه  های فرهنگی و تاریخی موزیم ملی افغانستان فزونی بعمل آمد.

موزیم ملی از بدو تأسیس تاسال 1992 – م  یکصد هزار قلم  آثار باستانی کشور را حفظ وحراست مینمود که این مجموعه ها شامل بود به  حوزه های مختلف  و ادوار مختلف – که  از جمله میتوان از حوزه های  سرخ کوتل – ای خانم – بگرام – کاپیسا – هده – مندیگک -  طلا تپه شبرغان  شورتوغی – فندقستان – بامیان – حوزهء باختر – شترک – پایتاوه – دلبر جین تپه  تپهء فلول – تپه خزانه – تپه مرنجان – هزار سم سمنگان و ده ها حوزهء دیگر را نام برد .

که این مجموعه  ها ادوار مختلف ، از قبل  التاریخ آغاز و تاقرن بیستم رادربر میگرفت .

باتأسف فراوان طی سالهای 1992- 1995  دست نابکار جنگ قسمیکه درهمه عرصه های اجتماعی – اقتصادی وفرهنگی خسارات جبران ناپذیری به بار آورد موزیم ملی نیز از گزند این حوادث دلخراش مصئون نمانده دزدان و دشمنان فرهنگ این خاک، ازین حالت جنگی استفاده  اعظمی نمودند . موزیم ملی تقریباً هفتاد  فیصد  اثار ناب و منحصر بفر  خویش را در طول این مدت زمان از دست داد.

موزیم ملی نه تنها آثار باستانی خویش را از دست داد بلکه تمامی آثاثیه – تجهیزات – مفروشات – ویترین  های نمایشی – اسناد آرشیفی – البوم ها – کارت ها و تعداد زیادی کتب و بالاخره  حریق منزل فوقانی موزیم ملی درماه می سال 1993  م به اثر اصابت راکت ها و خمپاره ها انجام پذیرفت .

دشمنان فرهنگ با آنهم به این ویرانی ها و غارتگری ها بسنده نبوده چنانچه  دردورهء سیاه طالبان  به این کانون فرهنگی ضربهء  دیگری وارد آمد که  همانا شکستاندن تعداد بیش از دو هزار مجسمه ها پورتریت های دورهء اسلامی  و قبل از اسلام  وغیره بود که به شکل بیرحمانه تخریب نمودند  اما با وجود شرایط ناگوار و بحراناتی که درطول مدت زمان  بالای  آثار موزیم  ملی واقع گردید از کار نامه  های اعضای موزیم ملی یاد آوری  نمود که با عشق به مسلک و علاقمندی  بوظیفه توانستند یک عده آثار را از دستبرد های پی در پی وشکستاندن نجات دهند .

خلاصه  اینکه موزیم  ملی درسال 1993 – م  قسماً  ویران وبه  یک کتلهء خاکی مبدل گردید که  خوشبختانه  با استقرار دولت انقالی  اسلامی افغانستان  کار ساختمان وباز سازی موزیم ملی دراوایل سال 2003  به کمک مالی کشور یونان وایالات متحدهء امریکا و به همکاری ادارات محترم سپک ویونسکو شروع گردید که کار ساختمان تعمیر درین اواخر بانجام  رسیده وصرفاً رنگمالی نمای بیرونی تعمیر موزیم ملی جریان دارد.

همین اکنون دیپارتمنت های ترمیم  آثار – موزیولوژی وفوتو گرافی موزیم ملی بصورت  قسمتی با وسایل جدید تجهیز گردیده که عملاً  مورد بهره برداری قرار دارد .

دردیپارتمنت  ترمیم آثار موزیم  ملی از بدو استقرار  ادارهء موقت  افغانستان الی اکنون تعداد ( 1161)  پارچه  اثار سنگی – گلی – سیرامیک ستوک – برونز و چوبی پاک  کاری و وقایه گردیده است . همچنا ن از جمله  آثاریکه توسط رژیم طالبان  شکستانده شده تعداد (106)  اثر دوباره ترمیم وبه دیپو ها جابجا شده  که منجمله تعداد (7)  اثر آن فعلاً  درمعرض نمایش درمنزل  تحتانی موزیم  ملی قرار داده شده است .

همچنان تعداد  (1434 )  قلم آثار مختلف النوع  که توسط افراد غیر مسوول حفریات  ویا ذریعهء  قاچاقبران بخارج کشور انتقال می یافت به اثر سعی وتلاش  ارگانهای امنیتی کشف وبدست آمده که عند الموقع بموزیم ملی تسلیم داده شده است .


کــــابل زمیــــن تمیــــم